-می گویند «قجری‌ها» که جای خود را به سلسله‌ی «پهلوی» دادند،افکار غرب گرایانه هم بر کشور مسلط شد.‌ رضا خان‌ِ میر‌پنج که سال‌ها پشت نقاب تدین خودش را پنهان کرده بود؛بانی نیشتر زدن بر رگ‌های اعتقاد و روح دینی مردم زد.

روشنفکران «نهضت‌نوسازی‌رضاخانی»،درصدد عادی سازی و تحریک‌ زنان به‌ بی‌حجابی بودند. رضاخان بعدها با تمام قوا وارد عمل شد. در افتتاح دانشگاه تهران دختران را به بی‌حجابی تشویق کرد. کار از برداشتن حجاب زنان بالای شهر آغاز شد.

اولین اعتراض‌ها از حنجره ی علما و روحانیون بیرون آمد.روحانیون و علما اقدام شاه را خلاف دستورات اسلام می دانستند و از هر طریقی درصدد جلوگیری از آن بودند.

روحانیون مبارز که خود‌ را «مروج ‌و‌ پاسدار دین» می‌دیدند،در شهرهای قم،مشهد،شیراز و...بر منبر می‌رفتند؛اقدام شاه را محکوم می کردند و ...

- امروز ما با روحانیونی طرف هستیم که چند دسته شده اند؛کشوری و سیاسی که مسئولیت های اجرایی بر عهده دارند،حوزوی‌ها که اهل تدریس و مطالعه اند،منبری‌ها هم اهل مسجد و ارشاد، در این میان اما آنچه بیشتر از گروه‌های دیگر روحانیت باب میل «سکولاریسم» و اسلام ناب امریکایی‌ها هستند روحانیون «حاجی »و «سیّد» محضری هستند.

همان ها که دفتر و دستک و منشی برای ثبت ازدواج و طلاق دارند. اگر روحانیت را صرفاً یک شغل بدانیم؛این ها وضع مالی و اقتصادی ،ظاهرشان بد نیست و با اسلام ناب امریکایی بیشتر سازگارند.

به مجلاسی دعوت می شوند که اتاق های عقدشان شبیه دکور میخانه امریکایی است!دست هر کدام از میهمانان یک شیشه مشروب است و ....دیگر موضع گیری اسلامی محضرداران نسبت به بی حجابی کمتر دیده می شود،با همه می‌«سازند». با وجود این که پاسدار شریعت دین و اسلام اند؛ زیاد «سخت» نمی‌گیرند و به چند یاالله اکتفا می کنند.

حضورشان بیشتر در حکم تشریفات است. بود و نبودشان برای فیلمبرداری مفید و مهم است.کار به آن جا رسیده است که سکولارترین خانواده ها هم حضور یک حاجی و سید روحانی محضردار را در عقد دختر یا پسرشان ترجیح می دهند.

سکولارها تنها این دسته از روحانیت را،توان تحمل دارند و لاغیر.

-[شیخ محمد تقی بافقی‌روحانی‌مبارز‌ قمی،سید‌حسام‌الدین‌فالی‌روحالی مجتهد و مبارز شیرازی،آیت الله‌سید‌حسین قمی،محمد تقی بهلول روحانی 26 ساله گنابادی][1] این‌ها هم روحانی بودند،حاجی و سید محضردارهای امروز ما هم به نمایندگی از اسلام و تدین لباس روحانیت بر تن می کنند و انگار نه انگار که وظیفه ای جز قرائت خطبه عقد با عربی غلیظ نیز دارند!

پيش نوشت: خبر شکایت شهردار تبریز، از یک عضو شورای شهر را خواندم. دلم يک دفعه برای «سردار» تنگ شد. شاید استهزاء به نظر برسد و حتی مورد مضحکه گردد و برخي ها را «بخنداند» که یک جوان، که «قد و قواره اش » هم خیلی کوتاه تر از سردار است؛دلش برای او  تنگ شده باشد! سابقه انقلابی هم نداشته باشد و خطا هم کرده باشد و رزمنده ديروز و تاجر امروز اتومبيل هاي کیاموتورس نباشد و حرفي از سرداران بزند جرم اش « سنگین و گران» تمام مي شود!‌ اما قد و اندازه ام «182» سانتیمتر است و وزن هم« 89» کیلو گرم پس حداقل می شود به چشم یک «موجود» نگاه کرد و به خودش اجازه مي دهد که از سردار بگويد!

۱- دلمان برای «رزمنده» جوان تازه دیپلم گرفته سالهای 56 تنگ شده است. دلمان برای رزمنده ای که با کاروان «یامهدی» به عملیات خیبر اعزام شد و مسئولیت در پشت جبهه ها را رها کرد, رفت و تا پایان جنگ در لشکر ماند تنگ شده است.

یادش بخیر! شهردار امروز تبریز آن دوران در جبهه کارش این بود که هر کجا که رزمنده ها مستقر می شدند اول «سنگر و پناهگاه» درست می کرد، دوم برایشان «جاده» و سوم برایشان «اورژانس» می ساخت.

شهردار تبریز از آن دوران اصلا کارش «ساختن» بود. پل های یونولیتی را در منطقه ای که نمی شناسم اش و به اصطلاح «پد 5» می گویند، نصب می کرد تا نیروها از آن رد شوند.

سردار یک جایی گفته بود:«ما سنگر ساز بی سنگر بودیم» می گفت:«من با آقا مهدی 3 تا عکس بیشتر ندارم»

-

ابتدا «معترض» بودند. معترض ها «چند گونه» شدند. بخش عمده ای از آنان به رای مردم «تسلیم» شدند. «اقلیت» شان مچ بند جنبش سبز را بر دست نگه داشتند. هر روز که می گذشت، نقاط تاریک و سیاه شان نمایان می شد. جریان رایج شان «هرج و مرج» بود؛ نه جریان مروج «دفاع از حق».مرعوب نظام سلطه شده بودند!

احمدی نژاد را محور قرار دادند. ماهیت اصلی شان که با نظام جمهوری اسلامی زاویه داشت را با این بهانه نشان دادند. ضعف ها را بزرگ نمایی کردند. هر کس که یک انتقاد جزیی از وضع موجود می کرد از خود می دانستند. ادعای «بیشماری» کردند. طرح هایی که در «بالاترین»،«فیس بوک» و «جرس» برای هم دیکته کرده بودند، یکی پس از دیگری شکست خورد. از همان روز اول تقسیم بندی را باب کردند. خودشان را «خس و خاشاک» نامیدند.

دیگر دعوا بر سر انتخابات و میزان رای نبود؛ محل دعوا جای دیگری بود؛ آن جا که خاتمی در ملاقاتش با سوروس گفته بود:«دموکراسی با یک حکومت دینی که در راس آن رهبری مذهبی باشد به دست نمی آید».

تهمت های ناروا بسیاری را به دولت و بعد ها به رهبری نسبت دادند. اگر روزی در این یک سال حرفی می زدید که به کام شان خوش نمی آمد و «مطلوب» نبود یا با دسته ، گروه سیاسی ، مرام فکری و عقیدتی آنها همراه نمی بودید آن چنان به سویتان می تاختند و با گفتن این که دهان شما بوی شیر می دهد «تمسخر» و «بی ادبی» می کردند که آخر سر مجبور می شدید «حقیقت» را قربانی کنید که اگر نمی کردید به «پلید ترین» و «شوخگین ترین» موجود روی زمین در چشم آنان تبدیل می شدید.

-

درست در همین مواقع بود که «عده ای» در خود پس خزیدند، اصرار داشتند طوری واکنش نشان دهند که همه را خرسند و خشنود نگه دارند! کار به آن جا رسید که این «عده» با یک کار شگفت فرمول عجیب و غریب اثبات کردند که می توان «موضعی» داشت که همه «مواضع» را در برگیرد! از قضا خودشان به خوبی می دانستند که «سست ترین مواضع موضع بی موضعی» است.

این «عده» با وجود منطقی ترین و استدلال ترین سخنان در سایه مبهم گویی کوشیدند که همه خلاف گویی ها و تهمت ها را با مسالمه و موادعه پایان دهند. هر از گاهی هم که لب به سخن می گشودند همت خود را به این می بستند تا هر دو طرف [حق و باطل] را مقصر نشان دهند و بعد هم «سازش» و آشتی را با «بهانه آوری» و «پوزش» دو طرف نتیجه بگیرند! این «عده» کودکانه در برابر حق از مصلحت اندیشی خود سخن گفتند!

آنها که تا دیروز به دنبال «حق» و «عدالت» بودند در سایه سکوت تلخ خود به «مصلحت اندیشان» امروز تحول یافتند.مصلحت اندیشان امروز که در بین همین دوستان خودمان کم نیستند؛ متهم هستند سکوت تلخ شان باعث شد عده ای «معجب» و «بی شرم» شوند.

-

فرصت اضافی نیست که آن را هم به پای اقلیت تلف کرد ، اما فرصت بهتری بود که «گفت و گو» کردن را با هم در این فرصت تمرین می کردیم. یاد می گرفتیم که چگونه از موضع فعال برخورد کنیم و کسی را که هم مرام و عقیده ما نیست اقدام نکنیم به پوست دریدن اش!

برداشت بعضی ها!

* اگر «مهتاب فرید»و «ستاره درخشش» در صدای آمریکا و «انسجام و آشوب های» موسسه ی آمریکن اینتر پرایز را نگاه نکنیم و «دیروز امروز فردا» را ببینیم «عقب مانده» تشریف داریم!

*کسی که برای نماز به مسجد محله خود در همین تبریز برود «مزدور و قاتل» است اما آن که با «فیس بوک» و « بنیاد خانه آزادی سازمان سیا» روزش را شب می کند روشنفکر است!

*آن که دنبال متن خطبه های نماز 14 خرداد است اهل «ایل قجر» می باشد و آنهایی که گفتگوی «کاسپین ماکان» نامزد نداآقا سلطان با «شیمون پرز» رئیس رژیم صهیونستی را در گوشی موبایل شان دارند ، «چیز فهم» هستند.

جمعه 14 خرداد 5 دقیقه مانده به اذان مغرب مراسم بزرگداشت...

 با صدایی لرزان و بیان شیون آنهایی که پامنبری می گیرند،بخوانید. همان هایی که در عزا و ماتم با قر و غمزه می خواهند وانمود کنند که بغض شان گرفته است:« غروب جمعه شد مولا نمی دانم کجا هستی؟ دعای جمعه می خوانم نمی دانم کجا هستی؟... صاحب الزمان به انتظارت نشسته ایم تا با قدوم مبارکت مجلس مان را نورانی کنی همه با هم اللهم عجل لولیک الفرج...»

در همین حین کاغذی دادند. همه در «لِ» لولیک متوقف شدند! نوحه خوان! ادامه داد:

«به قطع و یقین رسیدیم که «حاج آقا بزرگ قدرمان» دعوت مان را پذیرفتند و تا لحظاتی دیگر تشریف فرما می شوند خیلی منتظر بودیم که حاج آقا با قدوم مبارک شان محفل ما را منسوب به نور نمایند»

نسبتِ چشم براه بودن «امام زمان» با چشم انتظاری «حاج آقا» را نمی فهمم.

«حاج آقا» هم با ژست و قیافه گرفته اش تشریف می آورد. کرسی اش را عجله ای با روزنامه تمیزتر می کنند.[1] آنهایی که همیشه با «حاج آقا» متفق هستند پرس و جو می کنند که دوربین رسیده است یا نه؟! [2] تا دوربین برسد برای سلامتی امام زمان «سه صلوات» می فرستند . حاج آقا مجال شان کم است و ناچاراً قانع می شوند به میکروفن UHF SONY یقه شان تا ثبت کند و بعد ها کتاب شان  را تکمیل کنند!

صلوات سوم را ناتمام گذاشتند تا «حاج آقا» مستفیض کنند.

«حاج آقا» از صفت های امام روح الله گفت . از همان قسمت هایی که مکرر سال های پیش می گفت تا نشان دهد که با امام بوده است! عاقبت هم فرمایشاتِ شان را رساندند به رهبر انقلاب و از رفعت رهبر گفت و بلند شد که برود.

امام صادق علیه السلام:

«فاطمه در هر بامداد شنبه به مزار شهیدان می رفت »

قرار نبود نوشته های هئیت متألم و متأثر و رنجور باشند اما چه کنیم که این صفاء ذهن علیل گونه ما دائم تعب و آزردگی ها را می بیند.

دیشب شهر را همچون «یثرب» تزلیخ و تابان کرده بودیم با نور نئون و مهتابی و نورافکن و چراغ های رنگی اما در کنار این شکوه پر فروز و پر فروغ چراغ های روشن، بقیعی است که خاموش بود با شبهای تاریک و ساکت و بی اثر!

«اینجا» اگر چه تا ساعت 2 بامداد غرق در چراغ بودیم و روشنایی اما بقیع با هزاران مدفن خودش بی قال و قیل بود و بی چراغ!

نمی دانیم آیا فاطمه در شب های «ضَموز بقیع» شهدا را زیارت می کند؟!  دیشب در مجالستِ مان از مزرعه غم و کشتزار اندوه بقیع خبری نبود؛ از بس سرمان به جهاز و جهیز و سخنرانی نماینده مجلس و دوربین صداو سیما گرم بود ؛ به یک کلمه «مشغول الذمه»‌ [۱] شدیم!

ضوضا کردیم و شیرینی دانمارکی خوردیم و دعای برکت و میمنت گفتیم و چیزی از فاطمه ندانستیم!

‌[۱] آن که اهل عهد باشد و نتواند تعهدش را به جا بیاورد!

دانه ۸۲ ام این تسبیح!

این معارفی که گرونده است و یقین داریم معارف «دینی مان» است؛ می کوشیدیم بدل کنیم به قوانین دارای ضمانت، بغایت وضع مان فرق می کرد و بهتر می شد. اصلا شرایط محیطی جامعه فضای آماده می شد برای آن الگویی که می خواهیم پیاده کنیم.

چندی پیش از یک فروشگاه وابسته به یک نهاد اسلامی که اسم «اسلامی» نیز روی نهاد است، خرید کردیم ؛ پس از نزدیک به یک ساعت از این سودا نمودنِ مان پشیمان شدیم و قصد کردیم پس بدهیم و با عذر گفتن توضیح دادیم که آن چیزی که سفارش کرده بودند این نیست و من به اشتباه این را گرفتم و گفته اند: « اگر پند من یک به یک نشنوی بفرجام کارت پشیمان شوی»  اما فروشنده در مقابل من که مشتری بوده ام ، نوشته ای را آورد با اين مضنون که «جنس فروخته شده به هیچ عنوان پس گرفته نمی شود!»

چرا؛ فقه برای این حرف دارد. اسمش را گذاشته اند اختیار، اختیار فسخ معامله . مشتری حق دارد معامله را فسخ کند- البته شاخص ها و مدتِ هر کدام معلوم است- اختیار فسخ پس حق قائل است چرا ما این ها را از بازار حذف کردیم!

اینجاست که اخلاق اسلامی را در بازار باید رعایت می کردیم ، رعایت نکرده ایم! متاسفانه به جای این که بیاییم کمک کنیم از منابع فقه برای تقویت تفکرات اسلامی ، رفتیم به سمت فردگرایی یعنی در یک نوع نگاه اصالت فرد حاکم شده است. منافع فردی را به منافع جمعی رجحان و برتری داده ایم و این جاست که تعارض بین حق جمع و حق فرد مطرح می شود. حق با کیست؟ اولویت با کدام است؟

این ها که گفته شد به نوعی« ارزش» می شود. ارزش ها را چگونه باید کاربردی کرد. کاسبی که تا به امروز می گفت پس گرفته نمی شود و قطعیت است، سی و اندی سال است که با این سیستم کار می کند . چه کار باید کرد بقبولانیم که کار فروشنده اشتباه است.

مجری صیرفی و حاذق در کار به میهمان اندیشمند روشنفکرِ شیک و پیک و نیکوجامه و خوش صدای  برنامه از مصادیق مختلف عدالت طی مختصات و نگاه بیرونی می گوید که عدالت در علو زیبایی که در مفهوم دارد و همه طرفدارش هستند گاهی مصادیق مختلف نیز دارد مثلا مساوات ...

اندیشمند روشنفکر تبسم دلنشین اش را قورت می دهد و جدی می شود . از شدت نگرانی که مبادا به سکولاريسم, کمونيسم متهم شود؛ به کل منکر - عدالت یعنی مساوات می شود-  و ادامه می دهد عدالت یعنی «وضع کل شي موضعه...»

به مرز بین عدالت فکر می کنم، اندیشمندانِ مان عدم تساوی را در خیلی موارد به نوعی عدالت می دانند ، اما آیا مرزی بین عدالت وجود دارد که کجا ها مساوی است و کجا ها نه؟!

هنگامی که در مجالست از وضع کل شي موضعه گفته می شود ، کمتر کسی می پرسد که مقصود از «سر جای خود» چیست اما تا اسم مساوات در عدالت  آورده می شود بسیاری عیب و نقص می گیرند که مقصود از مساوات  چیست، مفهوم مساوات را روشن تر بگویید و ...

بسیارِ مطلق ما ( چه گفتیم!) خوف داریم از این که بگوییم عدالت گاهی یعنی مساوات.

عدالت یعنی مساوات, چون از ماده عدل است ...